Zo komt je lezer in je hoofd

schrijftip gedachten weergeven

‘Wat een supertip!’ riep een van onze schrijvers afgelopen week. 

We hadden het over gedachten, hoe je die weergeeft in je boek. Zij schrijft een persoonlijk verhaal met daarin onder andere een stuk over haar dementerende moeder die ze verzorgt. 

Op zulke momenten dacht ik bij mezelf: wat verschrikkelijk vernederend. Een mens zou zo toch niet moeten leven, ging door mijn hoofd. Ik stelde me regelmatig voor dat als ik kinderen zou hebben dat ik ze juist vooruit zou zien gaan, niet achteruit. 

Zo’n stuk kan wat soepeler en effectiever. Zo bijvoorbeeld: 

Wat verschrikkelijk vernederend. Een mens moet zo toch niet leven. Als ik kinderen had, zou ik ze juist vooruit zien gaan, niet achteruit. 

Als je puur de gedachte zelf weergeeft, dan zit je als lezer IN haar hoofd. Dichterbij kan niet. 🙂

Vrije indirecte rede
Deze techniek heet de vrije indirecte rede. Huh?

(Directe rede) Ze dacht: Hoe geef ik gedachten goed weer in mijn boek?
(Indirecte rede) Ze vroeg zich af hoe ze gedachten goed weergaf in haar boek.
(Vrije indirecte rede) Hoe gaf ze gedachten goed weer in haar boek?

De vrije indirecte rede wordt veel gebruikt in romans. Schrijver/filosoof Coen Simon schreef daar jaren geleden in Trouw dit over:

Bij het gebruik van de vrije indirecte rede staat er dan bijvoorbeeld niet, om even een heel simpel voorbeeld te geven: ‘Carrie keek in de spiegel en dacht: zal ik Mr. Big vandaag ontmoeten?’ Maar: ‘Carrie keek in de spiegel. Zou ze Mr. Big vandaag ontmoeten?’
Het lijkt een detail, maar het maakt een wereld van verschil. Belangrijk is dat bij de vrije indirecte rede het onderscheid tussen personage en verteller vervaagt en je als lezer daardoor haast ongemerkt, zonder de waarschuwing van dubbele punt en aanhalingstekens, in het bewustzijn van een personage kruipt.

Schrijf jij ook een ‘verhalend’ verhaal? Het hoeft niet eens superpersoonlijk te zijn, maar check je tekst eens op woorden als ‘dacht ik’, ’twijfelde ik’ en ‘gedachte’. En misschien op dubbele punten. Laat dat denken eruit en laat de gedachte voor zich spreken. Vaak veel krachtiger!  

Deze snoeitruc kun je ook gebruiken voor je nieuwsbrief, je blog of op je site. Veel succes!


Eindelijk dat boek schrijven? Download hier gratis ons e-book Vijf vette valkuilen bij het schrijven van je businessboek. Je ontvangt dan elke week een gouden tip, broodnodige inspiratie en informatie over vroegevogelaanbiedingen voor onze online training Schrijf je beste businessboek. Welkom!

Misschien vind je dit ook leuk?

Zet de eerste stap naar je eigen boek

Aan de slag met je boekidee? Dan heb je een goede planning nodig. Vraag ‘m gratis aan